هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری راهبردی سرمایه‌گذاری: تحلیل کتاب‌سنجی یادگیری ماشین در بهینه‌سازی سبد سهام

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مالی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران
2 گروه مالی، واحد اسفراین، دانشگاه آزاد اسلامی، اسفراین، ایران
3 گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران
10.22034/smajournal.2026.593149.1302
چکیده
هدف پژوهش، تحلیل تحول دانش و ساختار علمی کاربرد هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری راهبردی سرمایه‌گذاری با تمرکز بر یادگیری ماشین، یادگیری عمیق و بهینه‌سازی سبد سهام است. پژوهش از طرح مرور ساختاریافته و تحلیل کتاب‌سنجی بهره می‌گیرد. داده‌ها از مجموعه اصلی وب آو ساینس در بازه ۱۹۹۱ تا ۸ ژوئن ۲۰۲۶ گردآوری شد و ۱٬۴۲۸ مقاله پژوهشی و مروری در ۵۱۷ منبع را دربرگرفت. تحلیل عملکرد علمی و نگاشت دانش با بیبلیومتریکس، بیبلیوشاینی و وی او اس ویوئر انجام شد. روند انتشار، استناد، اثرگذاری منابع و نویسندگان، مشارکت کشورها، هم‌رخدادی واژگان، ارتباط کتاب‌شناختی اسناد، هم‌استنادی و هم‌نویسندگی در سطوح مفهومی، فکری و اجتماعی بررسی شد. یافته‌ها نرخ رشد سالانه ۱۶٫۰۷ درصدی و تمرکز یک هزار سند در فاصله ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ را نشان می‌دهد. چین با ۴۲۷ سند نویسنده مسئول و ۵٬۸۵۵ استناد جایگاه نخست را دارد و ایالات متحده از نظر تولید و استناد در رتبه دوم قرار می‌گیرد. اکسپرت سیستمز ویت اپلیکیشنز با شاخص هرش ۳۲ و بیشترین استناد محلی، منبع اثرگذار حوزه است. ساختار مفهومی پیرامون یادگیری ماشین، بهینه‌سازی سبد، یادگیری تقویتی، انتخاب سهام و مدیریت ریسک سازمان یافته و ساختار فکری از نظریه سبد، اقتصادسنجی مالی، بهینه‌سازی و هوش محاسباتی تغذیه می‌کند. نتایج برای حسابداری مدیریت راهبردی بر طراحی اطلاعات آینده‌نگر، حاکمیت مدل، سنجش عملکرد، کنترل ریسک و مستندسازی قضاوت مدیریتی تاکید دارد. ارزش پژوهش در یکپارچه‌سازی شواهد چندرشته‌ای و تبدیل نقشه دانش به دستورکار تصمیم‌گیری و پژوهش است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Artificial Intelligence in Strategic Investment Decision-Making: A Bibliometric Analysis of Machine Learning Research in Portfolio Optimization

نویسندگان English

kazem dehnad 1
Meysam Doaei 2
Mojgan Safa 3
reza Gholami Jamkarani 3
1 Department of Finance, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran
2 department of Finance, Esf.C., Islamic Azad University, Esfarayen, Iran.
3 Department of Accounting, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran
چکیده English

This study analyzes the evolution and scientific structure of artificial intelligence (AI) applications in strategic investment decision-making, focusing on machine learning, deep learning, and portfolio optimization. Employing a structured review and bibliometric analysis, we examined 1,428 research and review articles from the Web of Science Core Collection (1991–June 2026) using Bibliometrix, Biblioshiny, and VOSviewer.

Findings reveal a 16.07% annual growth rate, with over 70% of the literature published between 2022 and 2026. China leads in both production and citations, followed by the United States. Expert Systems with Applications is identified as the most influential source. Conceptually, the field centers on machine learning, portfolio optimization, reinforcement learning, stock selection, and risk management, while its intellectual foundations rest on portfolio theory, financial econometrics, and computational intelligence.

For strategic management accounting, these results emphasize the critical need for prospective information design, model governance, performance measurement, risk control, and the documentation of management judgment. Ultimately, this research provides a comprehensive multidisciplinary synthesis, offering a strategic agenda for future decision-making and academic inquiry in AI-driven investment.

کلیدواژه‌ها English

Artificial Intelligence
Strategic Investment Decision-Making
Machine Learning
Deep Learning
Portfolio Optimization
Bibliometric Analysis

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 24 مهر 1405