دانشگاه میبد فصلنامه حسابداری مدیریت راهبردی 3092-6890 مقالات آماده انتشار 2026 07 21 Designing an AI Maturity Model for Strategic Management Accounting: A Meta-Synthesis Approach طراحی مدل بلوغ هوش مصنوعی در حسابداری مدیریت راهبردی با روش فراترکیب 247683 10.22034/smajournal.2026.585567.1292 FA محسن قریحه گروه مالی و حسابداری، دانشکده اقتصادمدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0009-0001-5979-260X Journal Article 2026 06 07 The rapid evolution of smart technologies has driven strategic management accounting (SMA) toward fundamental transformation, yet the lack of an integrated framework creates a theoretical and practical gap. This study designs a comprehensive AI maturity model in SMA to map organizations' evolutionary path to full strategic integration. Adopting a qualitative approach, it utilizes meta-synthesis to analyze 23 articles systematically, with screening following the PRISMA 2020 protocol and quality assessed via the CASP tool. Reliability was ensured through Cohen's kappa coefficient and the intraclass correlation coefficient with six experts. Three-stage thematic synthesis revealed three themes: critical success factors across technical (data quality, cloud infrastructure), organizational (management support, AI governance), and hybrid intelligence (digital literacy, algorithmic explainability) layers; implementation barriers at technical (legacy system inertia), economic-organizational (costs, structural resistance), and human-ethical (black-box challenge, algorithmic bias) levels; and organizational consequences from operational automation to strategic role transformation. These themes form a dynamic five-level maturity model depicting the two-way interaction of drivers and barriers at each stage. The primary innovation is bridging the theoretical gap through an integrated socio-technical framework that simultaneously combines success factors, barriers, and consequences in SMA, unlike previous unidimensional models. Conceptualizing hybrid intelligence and the resulting "hybrid accountant" as the ultimate maturity outcome provides a practical roadmap for the profession and a foundation for future research. شتاب فناوری‌های هوشمند، حسابداری مدیریت راهبردی را به تحولی بنیادین سوق داده، اما نبود چارچوبی یکپارچه برای تبیین ابعاد این گذار، خلأیی نظری و عملی ایجاد کرده است. هدف این پژوهش، طراحی مدل جامع بلوغ هوش مصنوعی در حسابداری مدیریت راهبردی برای ترسیم مسیر تکاملی سازمان‌هاست. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش فراترکیب، ۲۳ مقاله منتخب از پایگاه‌های معتبر را تحلیل نظام‌مند کرد. غربالگری با پروتکل PRISMA 2020 و ارزیابی کیفیت با ابزار CASP انجام شد. پایایی با ضریب کاپای کوهن و همبستگی درون‌رده‌ای با مشارکت شش خبره تأیید گردید. سنتز موضوعی سه‌مرحله‌ای به استخراج سه مضمون انجامید: پیش‌ران‌های موفقیت در لایه‌های فنی (کیفیت داده‌ها و زیرساخت ابری)، سازمانی (حمایت مدیریت و حاکمیت هوش مصنوعی) و هوش ترکیبی (سواد دیجیتال و توضیح‌پذیری الگوریتم‌ها)؛ موانع پیاده‌سازی در سطوح فنی (اینرسی سیستم‌های موروثی)، اقتصادی-سازمانی (هزینه‌ها و مقاومت ساختاری) و انسانی-اخلاقی (چالش جعبه سیاه و سوگیری الگوریتمی)؛ و پیامدهای سازمانی از خودکارسازی عملیاتی تا تحول استراتژیک نقش حسابدار. تلفیق این مضامین، مدل بلوغی پویا در پنج سطح شکل داد. نوآوری اصلی، ارائه چارچوب یکپارچه اجتماعی-فنی است که برخلاف مدل‌های تک‌بعدی، هم‌زمان عوامل موفقیت، موانع و پیامدها را در حسابداری مدیریت راهبردی ترکیب می‌کند. خلق مفهوم هوش ترکیبی به‌عنوان لایه‌ای متمایز از پیش‌ران‌ها و تبیین حسابدار ترکیبی به‌عنوان والاترین پیامد بلوغ، نقشه راهی عملی برای حرفه و مبنایی برای پژوهش‌های آتی فراهم می‌سازد.