دانشگاه میبد فصلنامه حسابداری مدیریت راهبردی 3092-6890 مقالات آماده انتشار 2026 07 21 Examining sustainability culture in accounting firms through the adoption of artificial intelligence technology with a focus on green human capital and green structural capital dimensions بررسی فرهنگ پایداری در مؤسسات حسابداری از رهگذر به‌کارگیری فناوری هوش مصنوعی با تمرکز بر ابعاد سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری سبز 247681 10.22034/smajournal.2026.582316.1290 FA احسان سعادتی دکتری تخصصی حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران 0009-0005-3254-7902 سمانه آقاکاظم شیرازی استادیار گروه حسابداری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران. 0000-0003-1079-6842 علیرضا فرهمندنیا گروه مدیریت مالی، واحد اسفراین، دانشگاه آزاد اسلامی، اسفراین، ایران 0009-0006-9634-6592 زهرا مرادی کارشناسی ارشد حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. 0009-0008-7626-1238 آیدا یزدانی گروه حسابداری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0008-0502-2846 Journal Article 2026 05 19 Objective: This study aims to explicate the mechanism through which artificial intelligence (AI)-based knowledge influences sustainability culture in accounting firms, emphasizing the mediating roles of green human capital and green structural capital. In light of intensifying institutional pressures, sustainability reporting requirements and digital transformation within the accounting profession, the research seeks to determine whether the systematic adoption of AI can, through strengthening internal organizational capabilities, lead to the institutionalization of sustainable values and practices. The central research problem posits that the impact of AI on sustainability is not direct; rather, it materializes through the enhancement of employees’ environmental competencies and the development of green organizational infrastructures and processes. Accordingly, a causal framework grounded in the resource-based view and green intellectual capital theory was developed and the relationships among key variables were empirically tested within the context of Iranian accounting firms.<br><br>Methods: In terms of purpose, this research is applied and methodologically it is quantitative, adopting an inductive approach. Data were collected cross-sectionally a Likert-scale questionnaire. The measurement instrument was developed based on established prior studies and, following localization, its validity and reliability were confirmed using Cronbach’s alpha, composite reliability, average variance extracted (AVE) and the Fornell–Larcker criterion. Out of 237 distributed questionnaires, 224 valid responses were included in the final analysis. Structural equation modeling using the partial least squares (PLS-SEM) approach and SmartPLS software was employed to test the conceptual model and research hypotheses. هدف: هدف این پژوهش تبیین سازوکار اثرگذاری دانش مبتنی بر هوش مصنوعی بر فرهنگ پایداری در مؤسسات حسابداری با تمرکز بر نقش سرمایه انسانی سبز و سرمایه ساختاری سبز است. باتوجه‌به تشدید فشارهای نهادی، الزامات گزارشگری پایداری و تحول دیجیتال در حرفه حسابداری، این مطالعه می‌کوشد مشخص سازد که آیا به‌کارگیری نظام‌مند هوش مصنوعی می‌تواند از طریق تقویت ظرفیت‌های درون‌سازمانی، به نهادینه‌سازی ارزش‌ها و رویه‌های پایدار بینجامد. مسئله محوری پژوهش آن است که تأثیر هوش مصنوعی بر پایداری، مستقیم نیست؛ بلکه از مسیر ارتقای شایستگی‌های زیست‌محیطی کارکنان و توسعه زیرساخت‌ها و فرآیندهای سبز سازمانی تحقق می‌یابد. بر این اساس، یک چارچوب علّی مبتنی بر دیدگاه منبع‌محور و سرمایه فکری سبز طراحی و روابط میان متغیرهای کلیدی در بستر مؤسسات حسابداری ایران آزمون شد.<br><br>روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، کمی و مبتنی بر رویکرد استقرایی است. داده‌ها به‌صورت مقطعی و از طریق پرسش‌نامه مبتنی بر طیف لیکرت گردآوری شد. ابزار سنجش با اقتباس از مطالعات معتبر پیشین طراحی و پس از بومی‌سازی، روایی و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، میانگین واریانس استخراج‌شده و معیار فورنل - لارکر تأیید گردید. از مجموع 237 پرسش‌نامه توزیع‌شده، 224 پرسش‌نامه معتبر در تحلیل نهایی استفاده شد. برای آزمون مدل مفهومی و فرضیه‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی و نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس بهره گرفته شد.