تحلیل رفتاری از واکنش بازار سرمایه به تجدید ارائه صورت‌های مالی با تأکید بر ابعاد روان‌شناختی سرمایه‌گذاران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
حمید بیرجندی 1
زهرا فتحی 2
مسعود بیرجندی 3
1 دکتری حسابداری واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
2 دانش آموخته دکتری، حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان ایران
3 گروه مدیریت، مرکز خنج، دانشگاه آزاد اسلامی، خنج، ایران
10.22034/smajournal.2026.543036.1127
چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل تأثیر تجدید ارائه صورت‌های مالی بر واکنش بازار سهام و بررسی نقش تعدیل‌گر احساسات سرمایه‌گذاران در بورس اوراق بهادار تهران، با استفاده از داده‌های ترکیبی شرکت‌های پذیرفته‌شده طی دوره زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ و به‌کارگیری مدل رگرسیونی با اثرات ثابت انجام شد. یافته‌ها نشان داد تجدید ارائه صورت‌های مالی تأثیری منفی و معنادار بر بازده غیرعادی تجمعی سهام دارد. این نتیجه همسو با نظریه اطلاعات نامتقارن و مدل علامت‌دهی است و حاکی از آن است که تجدید ارائه به‌عنوان علامتی از کاهش کیفیت اطلاعات مالی، اعتماد سرمایه‌گذاران را کاهش داده و منجر به افت قیمت سهام می‌شود. همچنین، احساسات سرمایه‌گذاران نقشی تعدیل‌گر معنادار ایفا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که در دوره‌های دارای سطح بالای احساسات، واکنش منفی بازار به تجدید ارائه تشدید می‌شود. علاوه بر این، ویژگی‌های بنیادی شرکت (اندازه، سودآوری و شفافیت اطلاعاتی) نیز واکنش بازار را تعدیل نمودند؛ شرکت‌های کوچک‌تر، کم‌سودآورتر و با شفافیت اطلاعاتی پایین‌تر، واکنش منفی شدیدتری به تجدید ارائه نشان دادند که این امر از نظریه‌های نقدشوندگی و ریسک شرکتی حمایت می‌کند. در مجموع، نتایج به‌طور قوی نشان می‌دهد که تجدید ارائه صورت‌های مالی به‌عنوان یک علامت منفی، واکنش منفی بازار را به‌دنبال دارد و شدت این واکنش تحت تأثیر قابل‌توجه احساسات سرمایه‌گذاران و ویژگی‌های بنیادی شرکت قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Behavioral Analysis of the Capital Market Reaction to Financial Restatements with Emphasis on the Psychological Dimensions of Investors

نویسندگان English

hamid birjandi 1
Zahra Fathi 2
Masoud Birjandi 3
1 * PhD in Accounting, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran
2 - PhD Graduate, Accounting, Faculty of Management and Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Iran
3 - Department of Management, Kho.C., Islamic Azad University, Khonj, Ira n
چکیده English

 This study aims to analyze the impact of financial restatements on the stock market reaction and to examine the moderating role of investor sentiment in the Tehran Stock Exchange. Using panel data from listed companies during the period 2014 to 2024 and applying a fixed effects regression model, the findings indicate that financial restatements have a negative and significant effect on cumulative abnormal stock returns. This result is consistent with asymmetric information theory and signaling theory, suggesting that restatements, as a signal of reduced financial reporting quality, diminish investor confidence and lead to stock price declines. Furthermore, investor sentiment plays a significant moderating role; during periods of high sentiment, the market’s negative reaction to restatements is intensified. In addition, firm fundamentals (size, profitability, and information transparency) also moderated the market reaction; smaller, less profitable firms with lower transparency experienced a stronger negative reaction, supporting liquidity and firm risk theories. Overall, the results strongly indicate that financial restatements serve as a negative signal, prompting adverse market reactions, and that the intensity of this reaction is significantly influenced by investor sentiment and firm fundamentals.

کلیدواژه‌ها English

: Financial restatements
Stock market reaction
Investor sentiment
Akerlof, G. A. (1978). The market for “lemons”: Quality uncertainty and the market mechanism. In Uncertainty in economics: Readings and exercises (pp. 237–251). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-214850-7.50022-X
Ahmadi, S. A., Soroushyar, A., & Naseri, H. (2013). A study on the effect of earnings management on restatement and the changes on information content of earnings following restatements: Evidence from Tehran Stock Exchange. Management Science Letters, 3(12), 2867–2876. https://doi.org/10.5267/j.msl.2013.11.011 https://pdfs.semanticscholar.org/4a5a/ac96692eb1ec3c801aae9628aead91ae8081.pdf
Almeida, B., Silva, A. F., & Viseu, C. (2022). Transparency in the transparency reports: Empirical evidence from Portugal. Intangible Capital, 18(2), 195. https://doi.org/10.3926/ic.1756 file:///C:/Users/SabaNet/Downloads/1756-7150-1-PB.pdf
Arefmanesh, Z., Ghadirian Arani, M. H., & Ghadirian Arani, Z. (2020). Financial distress and restatement of financial statements: Evidence from Tehran Stock Exchange. Empirical Studies in Financial Accounting, 17(67), 203–227. https://doi.org/10.22054/qjma.2020.38986.1942
Bouteska, A. (2019). The effect of investor sentiment on market reactions to financial earnings restatements: Lessons from the United States. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 24, 100241. https://doi.org/10.1016/j.jbef.2019.100241
Bushman, R., & Landsman, W. R. (2010). The pros and cons of regulating corporate reporting: A critical review of the arguments. Accounting and Business Research, 40(3), 259–273. https://doi.org/10.1080/00014788.2010.9663400
De Bondt, W. F. M., & Thaler, R. (1985). Does the stock market overreact? The Journal of Finance, 40(3), 793–805. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1985.tb05004.x
Fama, E. F., & French, K. R. (1992). The cross-section of expected stock returns. The Journal of Finance, 47(2), 427–465. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1992.tb04398.x
Gabrielle, A., & Caleb, A. (2024). Investor sentiment and market efficiency: Linking behavioral finance to index volatility in emerging and developed economies. Journal of Business Finance & Accounting. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.30495959
Gao, Y., & Tian, L. (2025). Media sentiment, investor attention, and market volatility. Finance Research Letters, 86, 108987. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.108987
Ghadirian Arani, M. H., & Fattahi Nafchi, H. (2015). Investigating the impact of board characteristics on financial restatement in companies listed in Tehran Stock Exchange. Financial Accounting Research, 7(1), 55–70. https://jiar.scu.ac.ir/article_11465.html?lang=en https://doi.org/20.1001.1.23223405.1394.7.1.5.2
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
Jolliffe, I. T. (2002). Principal component analysis (2nd ed.). Springer.
Khajavi, S., & Salehinia, M. (2017). Investigating the relationship between restatement financial statements and growth of firms listed in Tehran Stock Exchange. Financial Accounting Research, 9(1), 1–20. https://doi.org/10.22108/far.2017.21745
Mahmood, F., Arshad, R., Khan, M. S. S., Afzal, A., & Bashir, M. (2024). Impact of behavioral biases on investment decisions and the moderation effect of financial literacy: An evidence of Pakistan. Acta Psychologica, 247, 104303. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2024.104303
Nourani, H. (2023). Market reaction to restatement and distortion of financial information in family-owned companies. Journal of Empirical Research in Accounting, 13(3), 57–98. https://doi.org/10.22051/jera.2023.43206.3114
Spence, M. (1973). Job market signaling. The Quarterly Journal of Economics, 87(3), 355–374. https://doi.org/10.2307/1882010
Tetlock, P. C. (2007). Giving content to investor sentiment: The role of media in the stock market. Journal of Finance, 62(3), 1139–1168. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2007.01232.x
Umar, M., Mirza, N., & Ribeiro-Navarrete, S. (2023). The impact of financial restatements on sell-side recommendation accuracy. Finance Research Letters, 55, 103868. https://doi.org/10.1016/j.frl.2023.103868
Wang, Z. (2023). Investor sentiment and the stock market. Highlights in Business Economics and Management, 21, 346–351. https://doi.org/10.54097/hbem.v21i.14424 https://pdfs.semanticscholar.org/9e77/ef1c33760b4f935df8f6349f60af3b754496.pdf
Wang, Z. (2025). Machine learning for stock return prediction: Transformers or simple neural networks. Finance Research Letters, 86, 108783. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1544612325020379  https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.108783
Xu, Q., & Kong, W. (2019). Market reaction of financial restatements of listed companies. In Proceedings of the 1st International Conference on Business, Economics, Management Science (BEMS 2019) (pp. 517–519). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/bems-19.2019.92
فصلنامه حسابداری مدیریت راهبردی
دوره 2، شماره 4 - شماره پیاپی 4
زمستان
زمستان 1404
صفحه 92-113